Het Jaarplan 2022, inzoomen. 



De eerdere hoofdstukken in dit document gaan over het gehele programma Blended Learning. Dit hoofdstuk zoomt in op 2022 en vormt het jaarplan voor dit jaar. Gedurende het gehele jaar zal het activiteitenplan worden aangevuld en aangescherpt. Dit op basis van de input die we ophalen bij de faculteiten en de diverse overlegorganen waaraan we deelnemen. De activititeiten voor het jaar worden ingedeeld in de vijf pijlers van het programma.

In het Programmaplan zijn vijf pijlers gedefinieerd waarover de aandacht binnen het programma wordt verdeeld. De activiteiten voor het jaar 2022 worden in onderstaande paragrafen in deze pijlers ingedeeld.

Pijler 1: Stip op de horizon

Pijler 1 is gericht op het ondersteunen van de opleidingen (en de HvA als geheel) om inspiratie en richting te vinden. In deze pijler helpen we de opleidingen een ontwikkelrichting en een ambitieniveau te kiezen en om invulling te geven aan de ontwikkeling richting blended learning.

We ontwikkelen scenario’s van hoe blended learning eruit kan zien voor de opleidingen van de HvA en voor de HvA als geheel. We bespreken handvatten en richtlijnen voor de toepassing van verschillende onderdelen van verschillende blends.

Futuring workshops

Samen met de Digital Society School organiseren we een traject waarin we met veel experts vanuit de HvA en daarbuiten de toekomst van het blended onderwijs van de HvA gaan onderzoeken. Dit wordt een serie van ‘futuring workshops’ waarin de transformatie van het onderwijs wordt onderzocht aan de hand van allerlei maatschappelijke en technologische ontwikkelingen, vanuit uiteenlopende invalshoeken. Dit leidt tot beelden van de transformatie die we als instelling door te maken hebben, al dan niet in verschillende scenario’s. Hierbij wordt onderzocht in hoeverre het wenselijk is om dit samen met andere programma’s te gaan doen, zoals programma’s Persoonlijke Leerpaden en Rijke Leeromgevingen.

Scenario’s voor blended learning

We gaan op zoek naar goede en uiteenlopende voorbeelden van blended learning, zowel binnen als buiten de HvA. In 2021 hebben we reeds een hele serie aan korte interviews opgenomen over ‘good practices’. Een aantal van deze good practices zal diepgaander worden uitgewerkt met andere presentatievormen. Studenten worden hierbij nadrukkelijk betrokken. Opleidingen kunnen hiermee inspiratie opdoen om hun eigen ontwikkelrichting en ambities te bepalen.

Blended learning reflectie instrument

In 2021 hebben we een overzicht en keuzehulp ontwikkeld voor bestaande reflectietools en -frameworks die helpen bij het bepalen van de positie en de ambities van opleidingen en faculteiten op het gebied van blended learning. Buiten de HvA is al een keur aan instrumenten ontwikkeld3  en binnen de HvA hebben de Innovatiepartners de Next Level Learning scan ontwikkeld. In 2022 helpen we de opleidingen om de reflectietools te gebruiken. We plannen bijvoorbeeld het begeleiden van sessies bij FDMCI om het EMBED model toe te passen. Met FMR samen is daarmee in 2021 ervaring opgedaan.

3. Digitally Enhanced Learning self-assessment scans en de HAN Blended Leaning Readiness Scan | SURF Communities

Pijler 2: Herontwerp Onderwijs




Pijler 2 behelst het ondersteunen van de opleidingen en faculteiten bij herontwikkeling van het onderwijs; blended learning is in de basis een ontwerpvraagstuk. In onderstaande procestekening zie je het curriculum (kan ook blok of module zijn) (her)ontwerp dan ook in het midden staan van de cirkel. Vanuit het programma zijn we nadrukkelijk gericht op ondersteuning van deze stap in de transitie naar blended onderwijs. De dienstverlening bieden we aan op basis van de behoefte van opleidingen. Dit is in hoge mate maatwerk omdat de opleidingen/teams heel verschillende behoeften zullen hebben. Wij zullen ons (ook) hierbij primair richten op het helpen van de facultaire ondersteuners met de benodigde ondersteuning aan de opleidingen binnen de faculteit.

Organisatie voor ondersteuning vormgeven

We hebben een (formeel en informeel) netwerk opgezet voor goede communicatie en uitwisseling over de plannen en de uitvoering daarvan. We hebben een start gemaakt met het ondersteunen van de faculteiten in het (waar nodig) uitwerken en verder concretiseren van de facultaire plannen. Vanuit dit netwerk, worden de wensen en behoefte aan ondersteuning van de faculteit voortdurend besproken. Daarbij wordt nadrukkelijk verbinding en uitwisseling gezocht met de facultaire aanvoerders van IP-programma Persoonlijke Leerpaden. Vanuit de ondersteuningsbehoefte die naar voren komt, worden de ondersteunende activiteiten vanuit het programma verder uitgewerkt en uitgevoerd.

Hernieuwd Onderwijs- en Toetsbeleid

Onder regie van de O&O beleidsafdeling is er nieuw Onderwijs- en Toetsbeleid opgesteld. Deze nieuwe leidraad geeft kaders voor het ontwerp van curricula en vakken/modules op basis van literatuuronderzoek.
Programma Blended Learning heeft een belangrijke bijdrage geleverd voor dit beleid en helpt in 2022 dit beleid te verspreiden en te implementeren.

Pijler 3: Professionalisering




Succesvolle toepassing van blended learning staat of valt met de competenties en de capaciteiten van de betrokken docenten, studenten en ondersteuners. Professionalisering is daarom een belangrijk onderdeel van programma Blended Learning. Pijler 3 is gericht op de professionalisering van docenten, ondersteuners en, waar nodig, studenten. De facultaire O&O teams zijn de belangrijkste actoren hierbij, en de HvA Academie en de Digital Society School (DSS) zijn belangrijke partners.

Menukaart

In 2021 is een overzicht gecrëerd (concept menukaart) waarop het professionaliseringsaanbod rond blended learning is samengebracht. Het doel van de menukaart is om het gesprek over wat er nodig is aan deskundigheidsbevordering en coaching van de teams bij de opleidingen op gang te brengen en te richten. De menukaart zal in 2022 worden overgedragen aan de faculteiten waarbij de kaart op maat zal worden gemaakt voor elk van de faculteiten. Uitvoering van zaken die op de menukaart staan, gebeurt samen met de facultaire O&O teams. Daarbij is de rol van het programmateam gericht op het zorgen dat de facultaire O&O teams zelf in staat zijn de begeleiding of coaching te verzorgen of de on-the-job trainingen te geven.

HR strategie en beleid

We kijken nader naar de HR strategie rond professionalisering van docenten en ondersteuners. Op dit moment is er een basiskwalificatie didactische vaardigheden waarin bekwaamheden rond blended learning meegenomen zijn. Het ligt voor de hand om dit bijvoorbeeld uit te breiden naar herhalingskwalificatie of de introductie van medior en/of senior niveau’s van die kwalificatie. We kijken hiervoor naar alle hierboven genoemde doelgroepen. Hierover gaan we verder in gesprek met de HvA Academie en HR en leggen we verbinding met de andere relevante IP programma’s.

Professionalisering van facultaire O&O medewerkers en ICTO adviseurs

Een belangrijke succesfactor voor het effectief professionaliseren van docenten op blended learning is het helpen van de facultaire ondersteuning (en ambassadeurs) om de goede ondersteuning aan docenten en docententeams te kunnen geven. Daarvoor zetten we in op het (verder) professionaliseren van de facultaire O&O en ICTO teams. We doen dat volgens het ‘begeleid en train de trainer/begeleider’ principe. Het gaat hierbij om zowel het adviseren over implementatie- en organisatiestrategieën als over het inhoudelijk op kennis brengen via coaching en training. Hiermee wordt de kennis en kunde bestendigd binnen de faculteiten en is het werk van de innovatiepartners veel beter schaalbaar.

Digitale vaardigheden en andere compenties rond blended learning bij studenten

Studenten zijn een aparte doelgroep voor het programma. Als we veel meer blended learning verwerken in het onderwijsontwerp, moeten we oog hebben voor de studenten die wellicht extra begeleiding nodig hebben in het goed en actief volgen van het onderwijs. Bijvoorbeeld moeten studenten ontdekken wat voor leerstrategieen voor hen wel en niet werken. Of is het soms nodig om studenten beter te begeleiden in het geven en ontvangen van rijke feedback. In 2022 wordt nader bekeken wat er voor studenten aan extra scholing of begeleiding nodig en wenselijk is.

Pijler 4: Kennisontwikkeling




Pijler 4 gaat over kennisontwikkeling stimuleren en organiseren. In 2021 hebben we de basis gelegd voor de kennisontwikkeling binnen het programma Blended Learning. Deze kennis heeft natuurlijk in de eerste plaats betrekking op didactische aspecten van blended learning. Maar het programma ontwikkelt zich als kennishouder op meer terreinen. Daarbij valt te denken aan veranderkundige aspecten en implementatie technieken, digitale tools voor onderwijs, beïnvloeding van gedrag en attitudes bij studenten, sociale cohesie en binding, flexibilisering van het onderwijs, programmatisch toetsen, formatief handelen, het gebruik van video in het onderwijs, learning spaces, virteel praktijkonderwijs en natuurlijk hybride lesgeven.

We sluiten zoveel mogelijk aan bij lopende initiatieven. Zo zijn er initiativen rond enquetes onder docenten en studenten, zoals bij Institutional Research en bij de SURF Versnellingsagenda die input kunnen leveren. Bij de Versnellingsagenda zijn we actief bij de zone docentprofessionalisering en de zone evidence informed onderwijsinnovatie met ICT. Voorts houden we nauw contact met de zones flexibilisering, digitale (open) leermaterialen en Studiedata.

Lectoraten

Onderzoek speelt een belangrijke rol in pijler 4. We hebben contact gelegd over inhoudelijke onderwerpen met de volgende lectoraten.
  • Leren en innoveren – Marco Snoek
  • Maatwerk in leren en instructie – Ron Oostdam
  • Didactiek van de betavakken – Bert Bredeweg 
  • Teamprofessionalisering – Daniël Middelkoop
  • Ondernemerschap – Ingrid Wakkee

Daarnaast werken we in toenemende mate samen met onderzoekers van het kenniscentrum van FOO, met name met Izaak Dekker (voor o.a. project Urban Education). De toegevoegde waarde van de samenwerking met de genoemde lectoraten zit vooral in de verspreiding van de kennis die binnen de lectoraten is en wordt opgebouwd. Door de sterke verbinding die we als programma met de faculteiten hebben, kunnen we onderzoeksresultaten en opgedane kennis uit lectoraten gericht brengen naar de plekken in het onderwijs die er behoefte aan hebben of in elk geval ontvankelijk voor zijn.


Tooling

Binnen het team van de Innovatiepartners is al veel kennis van ICT tools in het onderwijs. Een van de werkpakketten voor de partners gaat over ICT Tools. Binnen dat werkpakket is trendwatching een van de belangrijke verantwoordelijkheden. Het programmateam (de innovatiepartners) houden, samen met de ICTO collega’s, de markt in de gaten en proberen nieuwe tools uit. Zij fungeren als vraagbaak voor vragen rond de inzet van tools en de didactische waarde en mogelijkheden. Tevens ondersteunt het programma het inzetten van nieuwe tooling binnen opleidingen, zoals bijvoorbeeld tools voor peer-feedback, paargewijs vergelijken, digitaal nakijken of ePortfolio’s. Vanuit dit werkpakket zijn we ook betrokken bij IV portfolio projecten.

  • Digitaal Portfolio
  • Experimenten op het gebied van Learning Analytics

en bij de lopende en opstartende aanbestedingen voor
  • Digitale toetssystemen
  • AV middelen
  • Software voor kennisclips en webcolleges

Met name aan het onderwerp digitale portfolio’s besteden we dit jaar veel aandacht. Vanuit de DLO Board is opdracht gegeven om een project op te starten om te inventariseren wat de behoeftes aan digitale portfolio systemen op de verschillende plekken binnen de HvA precies zijn en om daarna te komen tot de implementatie van een of meerdere oplossingen. In beide fasen zijn we actief betrokken; in de eerste fase onder andere in de vorm van het leveren van een projectleider.

Onderwijsruimtes

Tenslotte vindt er binnen het programma kennisontwikkeling en -verspreiding plaats over inrichting van onderwijsruimtes. Verschillende faculteiten experimenteren met nieuwe inrichtingen en centraal (gecoördineerd door FS) zijn er initiatieven om dat ook te gaan doen. Bij de centrale initiatieven zijn wij aangesloten in een adviserende rol. We proberen daarbij zoveel mogelijk geleerde lessen van de faculteiten (en van andere instellingen) mee te nemen in de adviezen.

Blended learning kan echter ook effecten hebben op het gebruik van de reguliere onderwijsruimtes. Bijvoorbeeld als er meer activere werkvormen voor kleine(re) groepen worden toegepast in de onderwijsruimte op de campus, vraagt dat wellicht een andere inrichting of omvang van de ruimtes. Ook over deze aspecten denken we na, geven we adviseren en produceren we kennisproducten.

Pijler 5: Communicatie / Kennisdeling




Communicatie en delen van kennis de kern van pijler 5. We zorgen voor (doel)gerichte verspreiding van kennis naar docenten en studenten, maar ook ICTO ondersteuners en managers. Hiervoor is een apart communicatieplan opgesteld. Tevens is er voor verbetering van de verbinding met de andere IP programma’s een aanvullende communicatieadviseur aangesteld die de strategische communicatie voor en over programma Blended Learning en Persoonlijke Leerpaden verzorgt. Zij is tevens aangesloten bij de centrale afdeling Communicatie die de communicatie over het IP vormgeeft onder het moto "De HvA belooft".

Kennisplatform

In deze pijler onderzoeken we hoe we een HvA-breed kennisplatform kunnen creëren dat goed aansluit op wat de faculteiten nodig hebben en zelf willen behouden. Daarbij is bestendiging van het onderhoud en beheer in de staande organisatie een zeer belangrijk aandachtspunt. Verder onderzoeken we of er een centraal digitaal ondersteuningsloket voor docenten nodig is. Na het onderzoek verzorgen we de coördinatie van de realisatie van het kennisplatform en het eventuele ondersteuningsloket.

ICTO Community

De inspanningen van de innovatiepartners hebben in 2020 en 2021 bijgedragen aan een steeds actievere en groeiende ICTO-community binnen de HvA. De waarde van een actieve ICTO community is groot in een tijd van snelle ontwikkeling van onderwijs met ICT als deze. Een actieve ICTO community voegt onder andere waarde toe door:
  • Verbinding tussen de faculteiten versterken
  • Verbindingen met concullega’s buiten de HvA leggen en versterken
  • Kennis en ervaring delen tussen faculteiten stimuleren
  • Hergebruik van producten uit facultaire ondersteuning stimuleren
  • Kennis en capaciteit bundelen voor initiatieven
  • Slagkracht van alle ondersteuners vergroten door betere samenwerking en onderlinge deskundigheidsbevordering

We zetten ons in om de ICTO-community te ondersteunen en verder uit te bouwen. Dit doen we door onder andere:
  • Het ontwikkelen van een platform waarbij niet alleen content te vinden is als naslag, maar waar interactie kan ontstaan tussen leden van de community.
  • Deelnemers aan sessies die de innovatiepartners organiseren actief te benaderen en te betrekken bij de community.
  • Door op gezette tijden een rijke en (relevante) nieuwsbrief uit te sturen.
  • Door de deelnemers van buiten de HvA ook toegang te geven tot de het nieuwe platform en door ook Linkedin en Youtube te gebruiken als medium om onze content te publiceren en gesprekken aan te gaan, breiden we de community mogelijk uit tot buiten de HvA.

Kennisproducten en content

De innovatiepartners en de (centrale) stafafdelingen O&O/ICTO hebben samen al een groot aantal mooie producten opgeleverd en hebben veel kunnen opstarten en initiëren op het gebied van blended, online en hybride onderwijs. Deze lijn zetten we door in 2022 met mooie publicaties en bijeenkomsten.

We creëren en verzamelen veel content om te delen met de HvA community, ter inspiratie en instructie. Denk daarbij aan events, nieuwsbrieven, webinars, kennisclips, podcasts, good practices, whitepapers etc. Veel content die tijdens de Week van Blended Learning in oktober 2021 is ontstaan, kan verder worden uitgewerkt of bewerkt tot inspirerende kennisproducten.
Onder andere vanwege de aanhoudende corona-pandemie en de daarbij horende beperkingen, geven we hybride onderwijs aparte aandacht. In 2021 is er een apart onderdeel over op de website geplaatst; in 2022 worden er meer kennisproducten over hybride onderwijs ontwikkeld.


Studentbetrokkenheid

Studenten worden nadrukkelijk bij het programma betrokken. Hiervoor wordt een aantal ideeën uitgewerkt. Studenten worden regelmatig bevraagd over hun behoefte en beleving, via het studentpanel en interviews. Vanuit het versnellingsprogramma Blended Learning is het betrekken van studenten bij het ontwerpen van het onderwijs als belangrijk aandachtspunt en succesfactor benoemd. Het programma gaat zich inzetten om opleidingen zoveel mogelijk te stimuleren om studenten (meer) te betrekken bij het ontwerpproces. In 2022 zal ook contact worden gelegd met studentenraden en studenten uit opleidingscommissies om vorm te geven aan het concept van ‘students as partners’ en om kritische tegenstemmen te organiseren voor het programma. Ook wordt er in het kader van quality assurance contact gelegd met studenten, zie hieronder.

Blended learning event

In oktober 2021 hebben we de Week van Blended Learning georganiseerd. Dit was een inhoudelijk succesvol event waar we veel van hebben geleerd. In 2022 of begin 2023 willen we opnieuw een event (mede)organiseren, rekening houdend met wat we hebben geleerd van de organisatie van de Week van Blended Learning.

Naast activiteiten die hierboven binnen de pijlers beschreven worden, zijn er activiteiten die niet binnen een van de pijlers geplaatst kunnen worden. Dit zijn de zaken die gaan over inrichting van het werk en prestaties van het team; Teamontwikkeling en Quality Assurance.

Teamontwikkeling

Het team van innovatiepartners staat voor een complexe en grote uitdaging. Het team is samengesteld uit zeer kundige HvA’ers met uiteenlopende competenties, persoonlijkheden, voorkeuren en deskundigheid. In de opstartfase van het versnellingsprogramma is gewerkt met een indeling van het team waarbij alle innovatiepartners zowel contactpersoon bij een faculteit als projectleider op inhoudelijke onderwerpen waren. Bovendien is lidmaatschap van het team van innovatiepartners voor elk van de teamleden slechts 50% van hun werk; de andere 50% werken de partners bij een opleiding, faculteit of centrale staf/dienst. Deze aanpak waarbij alle partners in principes alles deden, paste goed bij de opstartfase. Nu het programma in een nieuwe fase is aangeland, is er behoefte ontstaan om de werkwijze en de verdeling van werk binnen het team te veranderen.

Tegelijkertijd zijn er in oktober 2021 twee nieuwe innovatiepartners gestart en stromen er per 1 maart 2022 twee zittende partners naar plekken buiten de HvA. Dat betekent dat een groot deel van het team relatief nieuw is. De eerste helft van 2022 zal daarom in het teken staan van het vormen van een goede werkwijze en een goede verhouding tot de omgeving van het team. Bijvoorbeeld het ophalen van de vraag uit de organisatie, het vormgeven van vraaggestuurd werken, zal gestructureerder worden opgezet. Daarnaast zal extra aandacht worden besteed aan de rollen en de rolverdeling binnen het team en aan de samenwerking met de faculteiten.

Quality Assurance

Versnellingsprogramma Blended Learning draagt bij aan de strategische doelen in het instellingsplan. Om zicht te krijgen en te houden op de effectiviteit van het programma in de bijdrage aan die doelen, wordt in 2022 een meetsysteem opgezet waarmee wordt bijgehouden wat het programma doet en welke effecten daarmee bereikt worden. Dit is om verscheidene redenen een complexe aangelegenheid. Onder andere omdat het programma vraaggestuurd is opgezet, omdat de programmadoelen niet 1:1 te matchen zijn op de ambities en de beloftes uit het instellingsplan en omdat de effecten moeilijk toe te wijzen zullen zijn aan (alleen) de interventies door het programma. Samen met lectoren Leonieke Boendermakers en Harry van Vliet wordt in 2022 een meetmethodiek opgezet voor enerzijds inzicht en bijsturing en verantwoording anderzijds.
Hogeschool van Amsterdam — Magazine